تفسير : وَاسْئَلِ الْقَرْيَةَ الَّتِى كُنَّا فِيهَا وَالْعِيرَ الَّتِى أَقْبَلْنَا فِيهَا وَإِنَّا لَصَادِقُونَ يعنى : و بگوييد : اى پدر ، مسألهء سرقت بنيامين را از مجتمع مردمى كه در ميان آنها بوديم بپرس . مراد ، درباريان ملِك و حاضران از اهل مصر و غير آنهاست . و نيز از كاروان كنعان كه ما در ميان آنها به وطن بازگشتيم سؤال كن ، و بىترديد ، ما در اين ادعا راستگوييم . قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْراً پس از گرفتارى بنيامين و تصميم برادر بزرگ به ماندن در مصر ، بقيهء كاروان شكست خورده - يعنى نه نفر از برادران - به دستور او روانهء كنعان شدند و به حضور پدر رسيدند و ماجراى سفرى كه آغازش شيرين و اميدبخش و پايانش بسيار تلخ و يأس‌آور بود براى پدر بازگو كردند . آنان تفصيل سرگذشت خود را از هنگام ورود به كاخ عزيز مصر ، و تحويل گرفتن شتران مجهز ، و آماده شدن براى بازگشت ، و اعلام ناگهانى گم شدن جام زرين ملِك ، و اتهام سرقت به همهء كاروان ، و مطرح شدن كيفر دزدى در طريقت آل‌يعقوب ، و سپس پيدا شدن جام از بار بنيامين و به بردگى رفتن او ، و جدا شدن برادر بزرگ و ماندنش در مصر به انتظار فرمان پدر ، همه را يكايك براى پدر عرضه داشتند تا ببينند پدر چه خواهد گفت معناى آيه : پدر گفت : چنين نيست كه مىگوييد و خود را بىگناه مىدانيد ، بلكه نفستان كارى را در نظرتان آراسته و آسان نموده تا مرتكب آن شده‌ايد . مراد يعقوب پيامبر از اين جمله ، مورد اختلاف ميان مفسران است . برخى گفته‌اند : مراد از كارِ آراسته شده اخبار آنها از كيفر سارق نزد ملِك مصر است كه سبب گرفتارى بنيامين شده و غرض يعقوب اين است كه هرچند از كارى كه از او سر زده آگاه نبوديد ، لكن در نقل حكم قصور و غفلت داشتيد . ولى ارجح آن است كه غرض يعقوب اين بوده است كه هرچند در حوادث اين سفر تعمّد و تقصير نداشتيد ، لكن همهء اين وقايع نتيجهء مكر و فريبتان در ربودن يوسف از دست پدر در چهل سال پيش بود كه نفس امّاره‌تان كارى را براى شما آراست و آسان نمود تا اين حوادث پيدا شد . و گويى عبارت اين است : و هذه الحوادث المُرّة نتيجة ما سوّلت لكم أنفسكم من قبل . فَصَبْرٌ جَميلٌ عَسَى اللَّهُ أَن يَأْتِيَنِى بِهِم جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ